Stelling van Amsterdam

Thema’s > Stelling van Amsterdam

De Stelling van Amsterdam is een 135 kilometer lange verdedigingslinie die tussen 1880 en 1914 is aangelegd om de stad Amsterdam tegen vijandige troepen te beschermen. Met een slim systeem van sluizen kon het land rondom de stad Amsterdam, in de linie onder water worden gezet, net te weinig water voor schepen, maar te veel voor ruiters.

De aanleg van de Stelling van Amsterdam werd geregeld in de Vestingwet van 1874. Nadat in 1880 een eerste aanzet tot de bouw werd gedaan kwam het werk al snel stil te liggen doordat de brisantgranaat de constructie van de forten achterhaald was. Pas in 1897 kon met de bouw begonnen worden, nadat was overgestapt op beton als bouwmateriaal.

Bij de aanleg van de stelling van Amsterdam werd zoveel mogelijk gebruik gemaakt van bestaande dijken. Daar waar de dijken ontbraken werden er extra dijken aangelegd. Op die plekken waar hoger gelegen delen een doorbraak van de vijand mogelijk maakte, zoals spoorwegen, dijken, maar ook bij te diep water zodat de vijand er kon varen, werden forten gebouwd, 42 in het totaal.

  • Batterij aan de IJ-weg
  • Batterij aan de Sloterweg
    adres Rijnlanderweg Hoofddorp
  • Batterij bij Durgerdam
  • Fort aan de Drecht
    adres Grevelingen 30 t/m 66 1423 DN Uithoorn
  • Fort aan de Jisperweg
    adres Zuiddijk 4 1461 EB Zuidoostbeemster
  • Fort aan de Liebrug
    adres Liedeweg 1 2065 AH Haarlemmerliede
  • Fort Aan de Liede
  • Fort aan de Middenweg
    adres Zuiddijk 13 1461 EB Zuidoostbeemster
  • Fort aan de Nekkerweg
    adres Nekkerweg 24 1461 LC Zuidoostbeemster
  • Fort aan de Ossenmarkt (Vesting Weesp)
    adres Ossenmarkt 44 1381 LX Weesp
  • Fort aan de St. Aagtendijk
    adres Vuurlinie 1 1948 PX Beverwijk
  • Fort aan de Winkel
  • Fort aan den Ham
    adres Busch en Dam 13 1911 MS Uitgeest. Openingstijden Fort aan den Ham elke laatste zondag van de maand open van april tot en met oktober van 11.00 uur tot 16.00 uur.
  • Fort Benoorden Purmerend
    adres Kwadijkerweg 8 1461 DW Zuidoostbeemster
  • Fort Benoorden Spaarndam
    adres Visserseinde 2063 JD Spaarndam
  • Fort Bezuiden Spaarndam
    adres Boezemkade 11 2063 JH Spaarndam
  • Fort bij Aalsmeer
    adres Aalsmeerderdijk 460 1463 BM Rijsenhout
    openingstijden De Kazemat: iedere zaterdag van 11:00 – 15:30 CRASH Luchtoorlog en Verzetmuseum: iedere zaterdag van 11:00 – 16:00 uur
  • Fort bij Abcoude
    adres Molenweg 19 1391 CG Abcoude
  • Fort bij De Kwakel
    adres Het Fort 55 1424 RW De Kwakel
  • Fort bij Edam
    adres Oorgat 10 1135 CR Edam
  • Fort bij Hinderdam
    adres Hinderdam 7 1394 JB Nederhorst den Berg
  • Fort bij Hoofddorp
    adres Hoofdweg 739 2131 BD Hoofddorp.
  • Fort bij Krommeniedijk
    adres Lagendijk 22 1911 MT Uitgeest
  • Fort bij Kudelstaart
    adres Kudelstaartseweg 96/A 1433 GL Kudelstaart
  • Fort bij Kwadijk
    adres Zeevangsdijkje 4 1471 EA Kwadijk
  • Fort bij Marken-Binnen
    adres Provincialeweg 9 1536 AC Markenbinnen
  • Fort bij Nigtevecht
    adres Velterslaan 1 1391 HV Abcoude
  • Fort bij Penningsveer
    adres Penningsveer 2 2065 AM Haarlemmerliede
  • Fort bij Spijkerboor
    adres Westdijk 46c 1464 PC Westbeemster
  • Fort bij Uithoorn
    adres Mijdrechtse Zuwe 31 1427 AV Amstelhoek
  • Fort bij Veldhuis
    adres Genieweg 1 1967 PS Heemskerk
  • Fort bij Velsen
    adres Kanaalweg 2 1948 PL Beverwijk
  • Fort bij Vijfhuizen
    adres Fortwachter 1 2141 EE Vijfhuizen
  • Fort in de Botshol
    adres Botshol 23 1391 HP Abcoude
  • Fort Uitermeer
    adres ‘s-Gravelandseweg 2 1381 HH Weesp
  • Fort Waver-Amstel
    adres Waverdijk 19 3646 AS Waverveen
  • Fort Zuidwijkermeer
    adres Kanaalweg 15 1948 PL Beverwijk
  • Fortboerderij Dijkzicht
  • Forteiland IJmuiden
    adres Afvaartpunt Kop van de haven – Sluisplein 1975 AG IJmuiden
  • Forteiland Pampus
    adres Afvaartpunt Muiderslot – Herengracht 1 1398 AA Muiden
  • Kustbatterij bij Diemerdam
    adres Overdiemerweg 37 1111 PP Diemen
  • Vesting Muiden
    adres Westbatterij: Zuiderzeedijk Muiden

De stelling van Amsterdam heeft nooit dienst gedaan. Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) waren er 10.000 soldaten in de forten gelegerd, maar de vijand kwam niet. Nederland bleef neutraal en Duitsland viel Nederland niet binnen. Door de opkomst van het vliegtuig in de Eerste Wereldoorlog verloor de stelling van Amstewrdam snel aan militaire betekenis.
Tot aan de Tweede Wereldoorlog bleven de forten lege verdedigingswerken. Na de Tweede Wereldoorlog werden sommige forten gebruikt als gevangenis. Tijdens de koude oorlog werden de forten vooral gebruikt voor de opslag van munitie, wapens, voedsel en medicijnen.

Regelmatig zijn in het lente- en zomerseizoen de forten geopend. Vooral in september is dat het geval.

De Stelling van Amsterdam is in zijn geheel als monument beschermd door de Provincie Noord-Holland en het rijk en, sinds 1996, ook door de UNESCO. De Stelling staat op de lijst van Werelderfgoed naast de Chinese Muur, Mont Saint-Michel, de oude stad van Fez en de piramides van Gizeh.  
 

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *