Zeemans woordenboek Eb – Inzeilen

In verband met het Corona virus adviseren wij u het laatste reisadvies van het Ministerie te lezen op Reisadvies Nederland Wereldwijd

Entrepôtdok, z. n. o. — Besloten Dok, waarin die schepen liggen, welke hun goederen in het algemeen Entrepôt lossen.

Equipaadje, z. n. v. — Bastertwoord voor: Bemanning, Manschap. Zie ald. Het schip is door de E— verlaten. De gandsche E— is ziek geweest.

Equipaadjemeester, z. n. m. — Direkteur der bewegingen en verrichtingen op eene der Rijks werven.

Esch, z. n. m. — Het hout, dat op de Hollandsche schepen gezien werd, en waar op de Leeuw rustte.

Eskader, z. n. m. — Zie Smaldeel.

Etat-major, z. n. o. — Staf van een oorlogschip, bestaande uit de kapitein, de officieren—ook die van gezondheid en van administratie—de adelborsten en scheepsklerken.

Etmaal, z. n. o. — Vier-en-twintig uur. wij waren geen E— in zee of kregen tegenwind.

Evennachtslijn, z. n. v. — Zie Linie.

Expediteur, z. n. m. — Iemand, die zich met het doen vervoeren van koopmanschappen te land of te water bezig houdt. Zijn rechten en verplichtingen zijn omschreven in het Wetb. van Kooph. II. B. V Tit. II. Afl. art. 86–96 en in art. 118–119 der Alg. Wet van 26 Aug. 1822.

Ezelshoofd, z. n. o. — Dik met ijzer beslagen half rond plat hout, over de top van de mast gelegd; aan het vooreinde een gat, (hommer) hebbende, waardoor de steng loopt. Onder aan dat hout hangen de bloks om de stengen op te hijschen of te strijken. De marszeilraas rusten op het E— als zij gestreken zijn. Waarschijnlijk is aan dit blok de naam van E— gegeven, omdat het als een kop op de mast zit, en als een Ezel tot het dragen van lasten bestemd is.

F.

Fajfena, z. n. v. — Soort van kleine Japansche galei met twintig riemen aan elke zijde.

Fajofsnee, z. n. v. — Japansch speelvaartuig.

Faktory, z. n. v. — Plaats of kantoor, waar de agenten (Faktors) van een handelshuis zich buiten ’s Lands ophouden. De naam van F— wordt zelden anders gegeven, dan aan dergelijke instellingen, door Europeanen in de O. Indiën gesticht.

Faktuur, z. n. v. — Lijst van afgeleverde goederen. [67]

Fatsen, z. n. v. mv. — Onderbonnetten, ten opzichte tot de bovenste, waar zij aan geregen worden.

Spreekwijze. hij  is op de F— (hy is op de loop:)—omdat de F— worden aangezet om meer vaart te maken.

Feloek, z. n. v. — Licht, lang en smal vaartuig, meest in gebruik op de Middellandsche zee. De koraalvisschery geschiedt met F—en.

Figale, z. n. v. — Oostindisch roeivaartuig.

Fitten, o. w. — Scheepstimmermans-uitdrukking voor: “meten, hoe diep de gaten zijn, welke men geboord heeft,” waarschijnlijk ’t zelfde als ’t Eng. to fit.

Flambeeren, b. w. — In gebruik bij  ’t konvooieeren. Met een sein berispen: aan een schip, door middel van een sein en een schot, bewijs van ontevredenheid geven, dat het zich niet op zijn post bevindt, of van gegeven bevelen afwijkt.

Flap, z. n. m. Of Tappen dekplaat. — IJzeren halve band, die over de Tappen van een stuk geschut door middel van de bekbout en de spijlbout bevestigd wordt op het rolpaard.

Fluit, z. n. v. of Fluitschip. — Een transportschip, dat op alle zeeën vaart. De reden der benaming, welke Winschoten opgeeft, als zoude het aldus heeten naar zijn lang en smal fatsoen, waardoor het op een fluit geleek, schijnt er met de hairen bygehaald. Veeleer komt het my voor, dat men het aldus noemde, omdat het groot van inhoud was in vergelijking met andere schepen, even als een F— (drinkglas) onder andere roemers.—Een linieschip, waaruit men de onderste battery heeft weggenomen heet “geärmeerd en flûte.”

Fluit, z. n. v. — Metalen buis, aan het ene end uitloopende in een bal met een gaatjen doorboord, welke de Onderofficieren bezigen om er bevelen mede te herhalen, gelijk de trompetters of hoornblazers bij  de landtroepen.

Fluitschip, z. n. o. — Zie Fluit.

Fnee, z. n. v. — Japansch transportschip.

Fok, z. n. v. — Een driehoekig zeil op kleine vaartuigen, tusschen de Fokkemast en de boegspriet geheschen: op groote schepen heet de F— het onderste razeil van de Fokkemast. StormF— zeil, dat bij  stormweer aan het Fokkestag gevoerd wordt: BrêeF— breed zeil van licht doek, dat op kotters en schoeners wanneer men voor-de-wind zeilt aan een lichte ra aan de top van de mast, of, zoo er meer dan een mast is, van de Fokkemast gevoerd wordt om sneller te loopen.

Spreekwijze. De F— opzetten (den bril opzetten), omdat deze op de neus gezet wordt, die, als de boegspriet voor het schip, even zoo voor het aangezicht uitsteekt; terwijl bovendien de bril tot behulp der oogen dient, even als de F— tot versterking der achterzeilen.—Bilderdijk geeft in zijn Gesll. echter een andere verklaring van dit spreekwoord.

Fokjen, z. n. o. — Verzameling van draden, niet meer dan een vadem lang en dienende om ruw en uit de hand iets te beslaan.

Fokkeboelijn, Fokkebras enz., Boelijn, Bras enz. aan de Fokkemast. Zie ald.

Fokkehals, z. n. m. — Hals van de Fok. [68]

Spreekwijze. hij  trekt aan de F— (hy krijgt stank voor dank):—omdat de loos van de Fokkenhals onder ’t galjoen hangt, en men aan de F— trekkende, wel eens iets anders dan zeewater over ’t lijf krijgt.

Fokkemast, z. n. m. — De voorste Mast op een schip. Zie Mast.

Fregat, z. n. o. — Oorlogsvaartuig met een dek, en meer dan twintig en minder dan vijftig of zestig stukken voerende, die boven op het dek en op de halfdeks verdeeld zijn. Licht F— (korvet). Advies F—. Zoo snel loopen als een F— (snel zeilen).

Fregaton, z. n. m. — Venetiaansch vaartuig, met een vierkanten achtersteven, een bezaanmast, een grooten mast en een boegspriet voerende, en tot aan de 10,000 quintalen kunnende laden.

Fret, z. n. m. Of Fretboor. — Zie Drilboor.

Fustaadje, z. n. v. — Allerlei Vaatwerk, in tegenstelling van Pakkaadje, waarmede men kisten, enz. en Emballaadje, waarmede men balen en dergelijke ingepakte goederen verstaat. Men voegt gemeenlijk de woorden F— en Emballaadje bij  elkander, o. a. in art. 209 en 210 der Alg. wet van 26 Aug. 1822, waarby boeten tegen de schipper en stuurman bepaald zijn bij  het bevinden van een ander getal fust- of pakgoederen dan overeenkomstig de gedane verklaring.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *