|
|
Plaatsen > Fortmond (O)
Fortmond is een dorp in de gemeente Olst-Wijhe in de provincie Overijssel. Fortmond ligt aan de IJssel tussen Zwolle en Deventer. U kunt hier de rivier oversteken door gebruik te maken van het in haar oude luister herstelde voetgangersveer Fortmond-Veessen.
Fortmond staat bekend om zijn steenfabriek. Geschiedschrijvers
zijn er tot nu toe niet in geslaagd de exacte start van de steenproductie op
Fortmond te achterhalen. De huidige eigenaar Staatsbosbeheer meldt dat het in
ieder geval zeker is dat de fabriek er in 1843 al was.
Jan Nienhuis liet de eerste ticheloven bouwen. Later komt de uit het industriële
verleden van Olst bekende familie Bakhuis in de boeken voor. Leden van de
familie Bakhuis waren door de jaren heen (mede-)eigenaar van meerdere
steenfabrieken langs de IJssel. Hendrik Jan Bakhuis staat te boek als eigenaar
van steenfabriek Fortmond van 1908 tot 1925. Later kwam de fabriek in handen van
een aannemer uit Bussum die er een naamloze vennootschap van maakt. Toen werd
ook de vlamoven gebouwd.
De werknemers van de steenfabrieken aan de oostzijde van de IJssel kwamen
overigens voor het overgrote deel van de andere kant van de rivier. De
steenfabriek exploiteerde dan ook jarenlang een eigen voetveer dat de arbeiders
vanuit Veessen overzette. Eerder dit jaar is op hetzelfde traject het eerder
genoemde toeristisch voet- en fietsveer in de vaart genomen.
De Fortmondse steenfabriek heeft nog gedraaid tot 1976, toen zij gesloten werd.
Tot het laatste moment produceerde de fabriek 14 miljoen stenen per jaar met 25
medewerkers.
Anders dan bij de meeste andere steenfabrieken in de regio werden na de sluiting
niet alle sporen uitgewist. De vlamoven, ringoven en de 40 meter hoge
schoorsteen bleven intact. Eind 2003 werd het geheel aangewezen tot
rijksmonument.
Fortmond kende vroeger nog een andere steenfabriek. Die heette ‘t Haasje en
stond op de plek waar nu de gelijknamige camping is te vinden. Hier zijn
restanten van een vlamoven te vinden. ‘t Haasje produceerde stenen tussen 1851
en 1963.
Opvallend is dat beide steenfabrieken op Fortmond zelfstandig bleven, terwijl
vier fabrieken bij Olst rond 1880 opgingen in de NV De Olster Steenfabrieken.
Voor die constructie werd destijds gekozen om kapitaal aan te trekken voor de
voortschrijdende mechanisatie en nieuwe oventypen. Het ging om de Olster
fabrieken Hengforden, Ruimzigt, Van Oordt en Westhoff & Co.
Een interessante beschrijving van de steenindustrie rond Deventer en Olst, van
de hand van Eric Giesbers, is te vinden op de internetsite van de Stichting
Industrieel Erfgoed Deventer. Het adres is
www.sied.nl
U bent bezoeker: Andere landen uit deze serie: Aruba België Bonaire Bulgarije Curacao Denemarken Duitsland Frankrijk Griekenland Hongarije Italië Nederland Oostenrijk Portugal Roemenië Slowakije Spanje Turkije TravelGuideEurope.eu
|